Aanleiding van het project
De aanleiding is een onderzoek naar de waterkwaliteit door waterschap Brabantse Delta in een boomkwekerijgebied. In de Moersloot in de gemeente Zundert is gedurende een groeiseizoen 15 maal bemonsterd op 4 verschillende locaties in de Moersloot. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat er een belangrijke relatie te leggen is tussen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de boomteelt en het aantreffen van overschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater.

De uitslag van het onderzoek was voor ZLTO, Treeport en waterschap reden om de samenwerking te zoeken om het aantal overschrijding omlaag te brengen. Er is gekozen voor een projectmatige aanpak en samenwerking met locale partijen die goed op de hoogte zijn van de plaatselijke situatie. In eerste instantie is het project opgestart in de omgeving van Zundert, later zijn daar bedrijven bijgezocht uit alle belangrijke concentratiegebieden voor boomteelt in Nederland. Er is gekozen voor een praktische aanpak waardoor de maatregelen ter voorkoming van verontreiniging van het oppervlaktewater snel door veel bedrijven kunnen worden overgenomen en door een grote groep bedrijven toepasbaar is.

Betrokken partijen
Binnen het project werken onderstaande partijen samen om tot een goed eindresultaat te komen.

- Treeport Zundert (Initiatiefnemer)
- ZLTO (Financier)
- Waterschap Brabantse Delta Financier
- Provincie Noord Brabant Financier
- Productschap Tuinbouw Financier
- Boomteeltkenniscentrum Financier
- Groeibalans uitvoerend adviesbureau
- Cultus Agro Advies uitvoerend adviesbureau

De projectleiding ligt in handen van ZLTO Projecten.

Looptijd
Het project is opgestart in 2008, en loopt tot eind 2011. De gegevens van de onderstaande deelprojecten hebben betrekking op het jaar 2009.

Er zijn 5 deelprojecten opgestart, met ieder een aparte aanpak. Hieronder worden de afzonderlijke deelprojecten beschreven.

Inzameling van niet meer toegelaten middelen
Deze deelmaatregel is gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van het toepassen van middelen die niet meer zijn toegelaten. Minimaal 1 maal per jaar wordt er bij een toeleverancier van gewasbeschermingsmiddelen (CLTV te Zundert) een inzamelactie gehouden. Ondernemers kunnen hier overschotten of niet meer toegelaten gewasbeschermingsmiddelen gratis inleveren. Inmiddels is er al 2 maal een inzamelingsactie gehouden.

Inzaaien van grasranden langs sloten
Deze maatregel is gericht op het voorkomen van drift van gewasbeschermingsmiddelen naar de sloot en verminderen van oppervlakkige afspoeling vanaf de percelen.
Door het inzaaien van grasranden langs sloten wordt de drift naar oppervlaktewater vermindert omdat de randen langs de sloot niet tegen onkruid bespoten hoeft te worden, en daardoor geen drift kan ontstaan. Daarnaast zal er bij een goede grasrand minder water vanaf de percelen direct naar de sloot afstromen, waardoor er ook minder gewasbeschermingsmiddelen mee af kunnen stromen naar de sloot. Uit onderzoek binnen dit project is gebleken dat oppervlakkige afspoeling een belangrijke route kan zijn voor de verontreiniging van oppervlaktewater door gewasbeschermingsmiddelen. Binnen het project is inmiddels bijna 30 kilometer aan rand ingezaaid.

Bestrijding beukenbladluis
Deze maatregel richt zich met name op middelen die worden ingezet bij de bestrijding van de beukenbladluis. Er wordt met name aandacht besteed aan het moment van toepassen. De deelnemende bedrijven (7 bedrijven) krijgen een advies over het meest geschikte moment van toepassen, waardoor een toegepast middel beter werkt. Hierdoor hoeft er minder vaak een bespuiting uitgevoerd te worden. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar de verschillende middelen die zijn toegelaten voor de bestrijding van de beukenbladluis. Inmiddels is gebleken dat bij een bespuiting op het goede spuitmoment met ideale weersomstandigheden het aantal bespuitingen drastisch naar beneden gebracht kan worden. Op dit moment wordt onderzocht of het mogelijk is om via bv een sms-dienst een grote groep kwekers te informeren over het juiste spuitmoment.

Meeldauwbestrijding
Deze maatregel richt zich op het verminderen van gewasbeschermingsmiddelen welke worden ingezet voor de bestrijding van de meeldauw. Door het inzetten van gewasbeschermingsmiddelen tegen de meeldauw op een goed moment kan er bespaart worden op het aantal bespuitingen. Niet alleen de weersomstandigheden spelen daarbij een rol maar ook de infectiedruk.

Binnen het project is op de proeftuin in Zundert een proef aangelegd met een vergelijking tussen een gangbaar systeem met een gangbare bemesting en bespuiting en een zogenaamd 'Groeikracht' systeem. Bij dit Groeikrachtsysteem wordt nagenoeg geen chemische middelen gebruikt en speelt de organische bemesting een belangrijke rol.

Optimalisatie hergebruik water van containervelden
Deze maatregel is gericht om de emissie vanaf containervelden naar het oppervlaktewater van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen. Door te zorgen dat er in het groeiseizoen voldoende ruimte is in de bassins wordt voorkomen dat er afstromend regenwater eventueel vermengt met meststoffen en/of gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater afstroomt. Belangrijk is dat de gietwaterkwaliteit op voldoende niveau blijft. Hiervoor worden er bij 6 bedrijven maandelijks monsters genomen van de recirculatiebassins. Binnen dit deelproject wordt ook gekeken naar de mogelijke invloed van moerasfilters op de waterkwaliteit in de (recirculatie)bassins.

Treeport Zundert